Wraz z wprowadzeniem nowych przepisów UE wymiana tachografów stała się obowiązkowa dla niektórych typów pojazdów. Oznacza to, że starsze modele analogowe i cyfrowe muszą zostać wymienione na nowe tachografy, w szczególności inteligentne tachografy drugiej generacji (G2V2). Proces ten dla większości ciężkich pojazdów w ruchu międzynarodowym został już zakończony – zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 165/2014 okres przejściowy upłynął 28 lutego 2025 r.
W tym artykule omówiono kluczowe zasady, terminy i zalety obowiązkowej wymiany tachografów, aby pomóc kierowcom i firmom w zapoznaniu się z nowymi wymaganiami.
W przypadku których pojazdów wymagana jest wymiana tachografów?
Wymiana tachografów jest obowiązkowa dla kilku kategorii pojazdów w UE. Obejmuje to ciężarówki i autobusy powyżej 3,5 tony, pojazdy do przewozu powyżej ośmiu pasażerów oraz busy o DMC powyżej 2,5 tony w transporcie międzynarodowym. Zgodnie z przepisami w pojazdach tych muszą zostać zainstalowane inteligentne tachografy drugiej generacji (G2V2), aby zachować zgodność z normami unijnymi.
Istnieją jednak pewne wyjątki. Na przykład pojazdy używane do celów niekomercyjnych, niektóre pojazdy rolnicze i pojazdy poniżej 3,5 tony używane wyłącznie do transportu krajowego mogą być zwolnione z wymogu wymiany tachografu. Ważne jest, aby operatorzy transportowi rozumieli specyfikę przepisów dotyczących wymiany tachografów, aby zapewnić zgodność z normami prawnymi, jednocześnie prawidłowo identyfikując pojazdy kwalifikujące się do zwolnień.
Harmonogram wymiany tachografów: kluczowe daty
Proces wymiany został podzielony na etapy, aby umożliwić przewoźnikom stopniowe dostosowanie flot do nowych wymagań. Oto aktualny harmonogram:
- ETAP I (zakończony 31 grudnia 2024 r.). Obowiązkowa wymiana tachografów analogowych oraz cyfrowych pierwszej generacji (G1 – wyprodukowanych przed wrześniem 2019 r.) w transporcie międzynarodowym. Pojazdy o DMC powyżej 3,5 tony, które nadal wykonywały przewozy po UE na starszym urządzeniu, podlegały obowiązkowi modernizacji.
- ETAP II (zakończony 19 sierpnia 2025 r.). Wymiana inteligentnych tachografów pierwszej generacji (G2 – montowanych od września 2019 r. do sierpnia 2023 r.) na wersję G2V2. Obowiązek ten dotyczył pojazdów używanych do transportu międzynarodowego.
- ETAP III (obowiązujący od 1 lipca 2026 r.). Obowiązkowy montaż tachografów w pojazdach o DMC od 2,5 do 3,5 tony wykorzystywanych w międzynarodowych przewozach drogowych.
Sankcje za brak wymiany tachografów
Nieprzestrzeganie przepisów dotyczących obowiązkowej wymiany tachografów może skutkować poważnymi karami dla firm, kierowników flot i samych kierowców. Firmy mogą zostać ukarane znacznymi grzywnami, jeśli nie przejdą na nowe tachografy zgodnie z wymogami, a kierownicy flot mogą zostać pociągnięci do odpowiedzialności za nieprzestrzeganie norm w zakresie bezpieczeństwa. W Polsce, zgodnie z wytycznymi GITD, za brak wymiany po 28 lutego 2025 r. grozi kara 10 000 zł dla przedsiębiorstwa i 2 000 zł dla osoby zarządzającej transportem, a za granicą – nawet wyższe sankcje, w tym wstrzymanie licencji. W przypadku kierowców prowadzenie pojazdu bez uprzedniej obowiązkowej wymiany tachografu cyfrowego może prowadzić do nałożenia grzywny i ograniczenia działalności transportowej. Ponadto nieprzestrzeganie przepisów może prowadzić do ograniczeń działalności transportowej, ograniczenia dostępu do niektórych tras, a nawet wstrzymania licencji na realizowanie usług transportowych. Przestrzeganie przepisów dotyczących wymiany tachografów jest najlepszym sposobem na uniknięcie tego ryzyka i utrzymania nieprzerwanej działalności operacyjnej.
